Đặc biệt, vào giờ Ngọ ngày mùng 5/5, các gia đình Việt sẽ sắm sửa mâm lễ cúng đơn giản có trái cây, rượu nếp và 1 loại bánh không thể thiếu được vào ngày này, đó là bánh ú tro. Đây là loại bánh dân dã, nhưng được nhiều người ưa chuộng bởi hương vị thanh mát, ngọt ngào của nó.

Bánh ú tro là bánh gì?

Bánh ú tro là loại bánh làm bằng gạo nếp, ngâm với nước tro được đốt bằng các loại cây khô và gói trong lá chuối khô, lá tre hoặc lá dong non. Bánh ú tro có vị thanh mát, hương thơm nhẹ nhàng, dễ ăn, dễ tiêu, thường được cắt nhỏ ăn với đường hoặc mật.

Bánh ú tro có nhiều tên cũng như nhiều hình dáng khác nhau, tùy vào từng địa phương. Đây là món ăn truyền thống mỗi dịp mùng 5 tháng 5 âm lịch ở Nam Trung Bộ, Nam Bộ và 1 số nơi ở miền Bắc. Bánh ú tro hay còn gọi là bánh gio, bánh ú, bánh âm và vài biến thể khác.

Bánh ú tro nhỏ nhắn xinh xắn, có thể được gói theo hình thon dài hay hình chóp tam giác, trông thì dễ nhưng gói thì chẳng dễ chút nào. Bánh ú tro có nhiều loại, nhân ngọt, nhân mặn và không nhân. Thường miền Bắc hay ăn bánh ú tro không nhân, còn miền Nam chuộng loại có nhân hơn.

Nếp để gói bánh phải là loại nếp ngon, đều hạt, có mùi thơm. Tro đốt được chọn từ những cây rơm nếp vàng óng, cùng với cây vừng khô, cây tầm gửi và 1 số loại cây khác. Nước tro hòa cùng với 1 chút vôi, phải làm sao cho nước không quá đặc thì dễ nồng mùi, không quá loãng kẻo bánh bị nhạt.

Bánh nhân ngọt sẽ được thêm nhân đậu xanh ngào đường mật, còn bánh nhân mặn có thêm thịt kho và 1 số loại nhân khác nữa, tùy theo vùng miền. Bánh ú tro mang lại hương vị thơm ngon khó cưỡng từ món quà quê đơn giản mà ai đã từng ăn cũng nhớ mãi không quên. Nếu bạn chưa biết Tết Đoan Ngọ cúng bánh gì thì đừng quên bánh ú tro nhé. Đây là loại bánh không thể thiếu trong mâm cỗ cúng Đoan Ngọ đâu. Bạn có biết

Tại sao lại cúng bánh ú tro?

Tết Đoan Ngọ cúng bánh gì ư? Tất nhiên là bánh ú tro rồi. Mặc dù có 1 số nơi người ta cúng cả bánh ú trôi nước vào ngày này, song nhắc đến Đoan Ngọ, có lẽ mọi người đều sẽ nhớ đến bánh ú tro.

Người ta tin rằng Tết Đoan Ngọ là ngày mà dương khí cực thịnh, thiên địa giao thái, sâu bọ sinh sôi nảy nở cực kì nhiều, dễ gây dịch bệnh. Chính vì thế mà mới có lệ ăn trái cây, ăn rượu nếp, ăn bánh ú tro để vừa diệt sâu bọ, vừa xua tan bệnh tật.

Theo quan niệm dân gian, ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch nếu ăn bánh ú tro, cũng như trái cây và rượu nếp sẽ khiến cho bệnh tật trong người hết thảy tiêu tan. Thực ra điều này cũng dựa trên triết học y lý phương Đông, bởi tiết trời mùa hè oi bức dễ sinh dịch bệnh, việc ăn uống cũng cần phải chú ý nhiều hơn, bởi các món ăn đều có thể dưỡng sinh.

Các món ăn khi này cần phải hấp thụ các đặc tính của cây cỏ, khắc phục nhược điểm thời tiết nắng nóng, giúp ăn vào dễ tiêu, giải nhiệt giải độc. Tết Đoan Ngọ ăn bánh ú tro sẽ giải quyết được vấn đề này, chẳng những trung hòa bớt độc hại trong ăn uống để bảo vệ sức khỏe ngày này mà còn cả trong thời gian sau đó nữa. Bạn biết

Bánh ú tro còn được gọi là bánh ú vì cách gói khác biệt tạo ra hình chóp mập mập của bánh. Còn với tên gọi bánh âm thì là vì loại bánh này có đặc tính tư âm, bổ âm. Sở dĩ nói vậy là bởi trong nước tro cũng như nguyên liệu gói bánh đều có tính âm, làm từ thực vật và khoáng canxi, kali và các vi chất có lợi cho sức khỏe.

Bổ âm, hay tư âm, dưỡng âm là tôn chỉ của 1 trường phái dưỡng sinh lớn, có vị trí vô cùng quan trọng trong Đông y, bởi cơ thể chúng ta “dương thường hữu dư, âm thường bất túc”, nếu không xử lý được thì sẽ gây hại cho sức khỏe.

Trong Đông y, bánh ú tro được xét là loại bánh có vị nhạt, tính mát, dễ ăn dễ tiêu. Bánh này thích hợp nhất với những người sức khỏe yếu, người già, trẻ nhỏ, những người mắc chứng bệnh nóng sốt âm ỉ, mắc chứng âm hư. Mùa hè dễ gây ra các chứng bệnh âm hư do dương khí quá thịnh, đặc biệt là thời điểm đầu tháng 5 âm lịch, thậm chí có thể gây ra ôn dịch thương âm. Ông cha ta từ xưa đã biết cách kết hợp thực phẩm sẵn có trong tự nhiên để trị bệnh, giữ sức khỏe cho mình.

Bánh ú tro có tác dụng thanh nhiệt lợi tiểu, vì thế ăn bánh ú tro ngày Tết Đoan Ngọ sẽ giúp cơ thể loại bỏ các chất độc, nâng cao sức khỏe, đồng thời còn góp phần chữa trị 1 số bệnh cần lợi tiểu như tăng huyết áp, thống phong, sỏi thận…

Nguồn: Tổng hợp